Strona główna Blog Zmiany w CIT od 1 stycznia 2023 r.

Zmiany w CIT od 1 stycznia 2023 r.



Ostatni kwartał każdego roku to zwykle czas wzmożonej aktywności ustawodawcy na niwie prawa podatkowego. Choć ubiegłoroczny rekord w postaci Polskiego Ładu z pewnością nie będzie łatwy do pobicia, to i w tym roku już pojawiły się projekty nowelizacji przepisów podatkowych, które miałyby wejść w życie z początkiem przyszłego roku. Poniżej krótki przegląd najważniejszych proponowanych zmian w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych.

 

  1. Przesunięcie wejścia w życie przepisów o minimalnym podatku dochodowym

Przepisy o minimalnym podatku dochodowym zostały wprowadzone do ustawy o CIT (CITU) na mocy Polskiego Ładu. Obecnie ustawodawca planuje wprowadzenie zwolnienia z minimalnego podatku dochodowego. Zwolnienie to miałoby obowiązywać do końca roku 2023.

Ponadto, zaproponowane zostały jeszcze inne zmiany w zakresie minimalnego podatku dochodowego. Polegają one m.in. na:

1. podwyższeniu, do 2%, wskaźnika rentowności i zmianie metodologii jego wyliczania poprzez wyłączenie:

  • z kosztów uzyskania przychodów opłat z tytułu umowy leasingu, w tym odpisów amortyzacyjnych od środka trwałego wykorzystywanego na podstawie umowy leasingu finansowego,
  • z przychodów oraz kosztów uzyskania przychodów wartości należności handlowych zbywanych na rzecz podmiotów z branży faktoringowej,
  • z kosztów uzyskania przychodów określonej wartości kosztów z tytułu wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne oraz wpłat do PPK,
  • z kosztów uzyskania przychodów wzrostu wartości energii elektrycznej, cieplnej i gazu przewodowego w odstępach rocznych,
  • wartości podatku akcyzowego (przy uwzględnieniu także obrotu wyrobami akcyzowymi), podatku od sprzedaży detalicznej, podatku od gier, opłaty paliwowej, opłaty emisyjnej;

 

2. zmianie sposobu wyliczania dotychczasowego wskaźnika przychodów na potrzeby ustalania podstawy opodatkowania z jednoczesnym wprowadzeniem alternatywnej podstawy opodatkowania – wg wyboru podatnika, tj.:

  • podstawa opodatkowania to 1,5% (a nie tak jak to przewidziano pierwotnie 4%) przychodów + koszty pasywne tj. finansowanie dłużne i usługi niematerialne (stawka podatku 10%) albo
  • podstawa opodatkowania to 3% przychodów (stawka podatku 10%);

 

3. modyfikacji dotychczasowych wyłączeń i rozszerzeniu tego katalogu dodatkowo m.in. o:

  • podatników CIT, których roczne przychody nie przekraczają 2.000.000 euro (tj. tzw. małych podatników),
  • spółki komunalne,
  • podatników, którzy uzyskali większość przychodów w związku ze świadczeniem usług ochrony zdrowia,
  • podatników, których rentowność w jednym z trzech ostatnich lat podatkowych była powyżej wskaźnika 2%,
  • podatników postawionych w stan upadłości, likwidacji lub objętych postępowaniem restrukturyzacyjnym.

 

  1. Uchylenie przepisów o tzw. „ukrytej dywidendzie”

„Ukryta dywidenda” obejmuje trzy kategorie kosztów, tj.:

  1. koszty, których wysokość lub termin poniesienia w jakikolwiek sposób są uzależnione od osiągnięcia zysku przez podatnika lub wysokości tego zysku lub
  2. koszty, których racjonalnie działający podatnik nie poniósłby lub mógłby ponieść w niższej kwocie w przypadku wykonania porównywalnego świadczenia przez podmiot niepowiązany lub
  3. koszty, które obejmują wynagrodzenie za prawo do korzystania z aktywów, które stanowiły własność lub współwłasność wspólnika lub podmiotu powiązanego ze wspólnikiem przed utworzeniem podatnika.

Nie wdając się w zbędne szczegóły warto powiedzieć tylko tyle, że tej wątpliwej jakości przepisy na mocy nowelizacji ustawy o CIT mają zostać uchylone.

 

  1. Uchylenie przepisów w dotyczących obowiązku dokumentacyjnego w zakresie tzw. pośrednich transakcji rajowych

Mowa o przepisie, który w bieżącym roku spowodował wręcz zalew korespondencji między przedsiębiorcami wymieniającymi się oświadczeniami, w których zapewniali swoich kontrahentów, że są rzeczywistymi właścicielami otrzymywanych należności, bądź że nie dokonują rozliczeń z podmiotami z tzw. krajów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową (raje podatkowe).

Nowelizacji przewiduje uchylenie przepisu wprowadzającego obowiązek przygotowywania dokumentacji cen transferowych dla transakcji, w których nasz kontrahent dokonuje rozliczeń z podmiotem z raju podatkowego.

 

  1. Zmiana przepisów o zagranicznych jednostkach kontrolowanych (CFC)

Proponuje się zmianę przepisów o zagranicznych jednostkach kontrolowanych poprzez:

  1. doprecyzowanie sposobu ustalania dochodu zagranicznej jednostki kontrolowanej w zakresie uwzględniania przychodów i kosztów spółek niebędących osobami prawnymi oraz braku stosowania ulg i zwolnień wynikających z ustawy CIT, z wyjątkiem określonych w przepisach o CFC,
  2. doprecyzowanie jednej z przesłanek konstytuujących zagraniczną jednostkę kontrolowaną, tj. przesłanki dotyczącej wysokiej rentowności zagranicznej jednostki w stosunku do posiadanych aktywów) w przypadku potencjalnego zbycia aktywów w trakcie roku,
  3. doprecyzowanie definicji jednostki zależnej – jest to zmiana o charakterze redakcyjnym / uzupełniającym,
  4. zmianę dotycząca sposobu wyliczania różnicy pomiędzy faktycznie zapłaconym przez zagraniczną jednostkę kontrolowaną a podatkiem, który byłby zapłacony przez polskiego podatnika.

 

  1. Zmiana przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem od przerzuconych dochodów (PPD)
  1. Za przerzucone dochody uważa się poniesione na rzecz zagranicznego podmiotu powiązanego i zaliczone do KUP koszty nabycia usług niematerialnych, które dla przejrzystości wywodu wymieniam w zupełnie osobnym punkcie poniżej (pkt 4) i nazywam dalej „kwalifikowanymi kosztami usług niematerialnych” albo po prostu „świadczeniami kwalifikowanymi„, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:
    1. w państwie rezydencji podatkowej zagranicznego odbiorcy należności dochód z tytułu wykonania świadczeń kwalifikowanych opodatkowany jest stawką niższą niż 14,25% lub zwolniony z podatku (mowa tu o efektywnej stawce podatku, bo zgodnie z nowymi przepisami przy ustalaniu stawki podatku należy uwzględnić wszelkie odliczenia, zwolnienia, itp.),
    2. zagraniczny podmiot powiązany uzyskuje od polskiego podatnika lub powiązanych z nim spółek będących polskimi rezydentami podatkowymi z tytułu świadczeń kwalifikowanych co najmniej 50% swoich przychodów (podatkowych lub bilansowych),
    3. zagraniczny podmiot powiązany przekazuje co najmniej 10% swoich przychodów z tytułu świadczeń kwalifikowanych na rzecz innego podmiotu:
      1. zaliczając takie wydatki do KUP bądź odliczając je od podstawy opodatkowania lub
      2. przekazując je w formie dywidendy (lub z nią zrównanej), jeżeli przychody te składają się na zysk przeznaczony do wypłaty,
    4.  suma kwalifikowanych kosztów usług niematerialnych, które polski podatnik poniósł w trakcie roku podatkowego na rzecz podmiotów powiązanych i zaliczył do KUP wynosi co najmniej 3% wszystkich KUP tego podatnika.
  2. W trakcie prac nad nowelizacją w Komisji Finansów Publicznych do ustawy dodano bardzo niefortunny przepis, który sprowadza się do tego, że to podatnik będzie musiał udowodnić, że PPD nie znajduje do niego zastosowania. Obecnie na podatniku nie ciąży taki obowiązek.
  3. Podatnik będzie udowadniał, że nie obejmuje go PPD przez wykazanie, że nie jest spełniony przynajmniej jeden z warunków wskazanych w pkt 1 litery a – d. Innymi słowy wystarczy, że podatnik wykaże, że spełniony jest jeden z warunków (określam je już skrótowo):
    1. efektywna stawka podatku dochodowego w państwie rezydencji odbiorcy świadczeń kwalifikowanych wynosi 14,25% lub więcej, lub
    2. przychody odbiorcy należności z tytułu świadczeń kwalifikowanych stanowią mniej niż 50% jego całkowitych przychodów,
    3. odbiorca należności z tytułu świadczeń kwalifikowanych:
      1. nie przekazuje ich dalej albo
      2. jeśli je przekazuje to przekazane w ten sposób kwoty stanowią mniej niż 10% przychodów z tytułu świadczeń kwalifikowanych albo
      3. nawet jeśli przekazuje je dalej i to w kwocie wyższej 10% przychodów z tytułu świadczeń kwalifikowanych, to przekazywanych dalej kwot nie zalicza do KUP ani nie jest to dywidenda, lub
    4. kwalifikowane koszty usług niematerialnych stanowią mniej niż 3% KUP polskiego podatnika.
  4. Koszty usług niematerialnych, których dotyczy podatek od przerzuconych dochodów („kwalifikowane koszty usług niematerialnych” albo po prostu „świadczenia kwalifikowane„) to zaliczone do KUP koszty:
    1. usług doradczych, badania rynku, usług reklamowych, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, ubezpieczeń, gwarancji i poręczeń oraz usług o podobnym charakterze,
    2. wszelkiego rodzaju opłat i należności za korzystanie lub prawo do korzystania z praw autorskich i pokrewnych, licencji, praw własności przemysłowej, know-how,
    3. przeniesienia ryzyka niewypłacalności dłużnika z tytułu pożyczek, innych niż udzielonych przez banki i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe (czyli gwarancje, poręczenia, itp.), w tym w ramach zobowiązań wynikających z pochodnych instrumentów finansowych oraz świadczeń o podobnym charakterze,
    4. finansowania dłużnego związane z uzyskaniem środków finansowych i korzystaniem z tych środków, czyli np. takie jak odsetki, opłaty, prowizje, premie, część odsetkową raty leasingowej, kary i opłaty za opóźnienie w zapłacie zobowiązań oraz koszty zabezpieczenia zobowiązań, w tym koszty pochodnych instrumentów finansowych,
    5. opłat i wynagrodzeń za przeniesienie funkcji, aktywów lub ryzyk, np. tu mielibyśmy wynagrodzenie za przeniesienie relacji z klientem, kontraktu, itp.
  5. Właśnie kwota tych kwalifikowanych kosztów usług niematerialnych stanowi podstawę opodatkowania PPD, którego stawka wynosi 19%.

Oprócz omówionego wyżej nowego przepisu, w zakresie PPD nowelizacja przewiduje również inne zmiany. Doprecyzowano na przykład, że zakresem tego podatku objęte mają zostać tylko koszty zaliczane do kosztów uzyskania przychodów, co nie wynika jednoznacznie z dzisiejszego brzmienia przepisów.

 

  1. Zmiany w podatku pobieranym u źródła (WHT)

Zmiany dotyczą oświadczenia kierownika jednostki (zarządu), w którym wskazuje się, że płatnik posiada dokumenty uprawniająca go do zastosowania obniżonej stawki WHT albo zwolnienia z podatku oraz że nie są mu znane okoliczności, które wskazywałyby na brak możliwości zastosowania stawki obniżonej bądź zwolnienia z WHT.

Nowelizacja przewiduje, że:

  1. przedmiotowe oświadczenie składać się będzie najpóźniej do końca drugiego miesiąca następującego po miesiącu, w którym kwota wypłacanych należności przekroczyła 2 miliony zł,
  2. oświadczenie zachowuje ważność, tzn. można na jego podstawie nie pobierać WHT albo stosować obniżoną stawkę podatku do końca roku podatkowego, w którym płatnik złożył przedmiotowe oświadczenie.

Ponadto, tzw. „oświadczenie następcze”, czyli potwierdzające, że warunki do zastosowania stawki obniżonej bądź zwolnienia z WHT były spełnione również przy dokonywaniu kolejnych wypłat po złożeniu pierwszego oświadczenia, będzie można złożyć w terminie do końca pierwszego miesiąca roku podatkowego następującego po roku podatkowym, w którym złożył pierwotne oświadczenie.

Proponowane jest również szczególne rozwiązanie dla płatników w odniesieniu  do oświadczeń złożonych w 2022 r. Nowe uregulowania w zakresie terminów na składanie omawianych oświadczeń mają mieć zastosowanie już do należności wypłacanych w roku 2022.

 

  1. Zmiany w zakresie kosztów finansowania dłużnego

To już trzecie podejście ustawodawcy do precyzyjnego określenia zasad  wyłączania z kosztów uzyskania przychodów tzw. nadwyżki kosztów finansowania dłużnego. Po kilku latach sporów, które sądy administracyjne jednolicie rozstrzygały na korzyść podatników, w ustawie pojawił się dniem 1 stycznia 2022 r. zmieniony przepis, ale i jego brzmienie nie odpowiadało intencji ustawodawcy.

Od 1 stycznia 2023 r. ma wejść w życie regulacja, która stanowi, że:

  1. limitów 3 mln zł oraz 30% podatkowej EBITDA nie łączy się,
  2. stosuje się tylko jeden z nich, a mianowicie ten, który jest wyższy.

W uzasadnienie projektu nowelizacji czytamy, że taka była intencja ustawodawcy od samego początku, ale z aktualnego brzmienia przepisów wynika coś dokładnie odwrotnego. Pozostaje mieć nadzieję, że w trakcie procesu legislacyjnego przepis ten nie zostanie zepsuty.

 

  1. Polska spółka holdingowa

Definicja spółki holdingowej została zmieniona poprzez wykreślenie warunku niekorzystania ze zwolnień podatkowych w zakresie dywidend.

Dodatkowo, rozszerzeniu ulega – o prostą spółkę akcyjną – katalog form prawnych, w których może działać spółka holdingowa.

Ponadto, istotne zmiany zostały dokonane w definicji spółki zależnej poprzez usunięcie warunku braku (i) posiadania więcej niż 5% udziałów lub akcji w innych spółkach, (ii) posiadania ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną oraz (iii) korzystania ze zwolnienia z CIT w ramach specjalnej strefy ekonomicznej lub tzw. Polskiej Strefy Inwestycji.

Zmiany te spowodują możliwość korzystania z reżimu holdingowego przez struktury wielopoziomowe, które najczęściej występują w praktyce obrotu gospodarczego i są konsekwencją okoliczności biznesowych, związanych z rozwojem spółek zależnych, skutkujących np. tworzeniem przez te spółki spółek dystrybucyjnych. Z kolei, możliwość zwolnienia z CIT dywidendy, wypłacanej przez spółkę prowadzącą działalność w SSE lub PSI, znacząco zwiększy atrakcyjność reżimu holdingowego.

Ponadto zwolnienie z podatku dochodowego 95% dywidendy uzyskanej przez spółkę holdingową zostało zastąpione całkowitym zwolnieniem.

W celu uniknięcia wątpliwości co do ewentualnych obowiązków krajowej spółki zależnej jako płatnika w przypadku wypłaty dywidendy spółce holdingowej, art. 26 ustawy CIT został odpowiednio uzupełniony o przepisy wyłączające obowiązek poboru podatku u źródła. Wyłączenie to obejmuje sytuację, w której krajowa spółka zależna samodzielnie wypłaca dywidendę, jak i przypadek wypłaty za pośrednictwem podmiotu prowadzącego rachunek papierów wartościowych lub rachunek zbiorczy.

 

  1. Zaliczanie składek ZUS do kosztów uzyskania przychodów

Obecnie moment zaliczenia składek ZUS do KUP uzależniony jest od tego, kiedy wypłacane jest wynagrodzenie, od którego należne są składki. Składki od wynagrodzeń wypłacanych do końca miesiąca, za który te wynagrodzenia są należne zalicza się do KUP w miesiącu, za który należne są właśnie te wynagrodzenia, pod warunkiem że składki zostaną opłacone w terminie. Ten mechanizm jest dość prosty.

Z kolei składki od wynagrodzeń wypłacanych w miesiącu następującym po miesiącu, za który są należne, zalicza się do KUP miesiąca, za który wypłacane są przedmiotowe wynagrodzenia, pod warunkiem że składki zostaną opłacone do 15. dnia miesiąca, w którym składki zostały zapłacone, czyli o miesiąc przed wymaganym przepisami zusowskimi terminem.

W razie niedochowania ww. terminów, składki są KUP w rozliczeniu miesiąca ich opłacenia.

Nowelizacja przewiduje ujednolicenie mechanizmu zaliczania składek do KUP w taki sposób, że składki ZUS będą KUP miesiąca, za który wypłacane są wynagrodzenia, od których naliczono składki, pod warunkiem, że składki zostaną opłacone do ZUS w terminie wynikającym z przepisów zusowskich.

Oznacza to, że nic nie zmieni się w przypadku składek od wynagrodzeń wypłacanych w miesiącu, za który są należne. Zmieni się natomiast  sposób rozliczania składek od wynagrodzeń wypłacanych w miesiącu następującym po miesiącu, za który są należne. Również i te składki będą KUP miesiąca, za który należne jest wynagrodzenie, pod warunkiem opłacenia składek w terminie, czyli do 15. dnia miesiąca następującego po wypłacie wynagrodzenia, a nie do 15. dnia miesiąc, w którym wypłacono wynagrodzenia.

Podsumowanie podano w tabeli na przykładzie wynagrodzenia za wrzesień:

Data wypłaty wynagrodzenia

Data opłacenia składek ZUS Moment zaliczenia składek ZUS do KUP OBECNIE Moment zaliczenia składek ZUS do KUP PO ZMIANACH

30 września

15 października wrzesień

wrzesień

5 października

15 października wrzesień

wrzesień

5 października 15 listopada listopad

wrzesień

 

To tylko, jak się wydaje, najistotniejsze zmiany w ustawie o CIT, jakie nas czekają od początku roku 2023.  W razie potrzeby uzyskania więcej lub bardziej szczegółowych informacji, zapraszamy do kontaktu.